ΑΑΔΕ επιβάλλει ηλεκτρονικό «μικροσκόπιο» σε γάλα και κρέας: στόχος η λήψη ελληνοποιήσεων

Νέο σύστημα ηλεκτρονικής ιχνηλάτησης

Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) ανακοίνωσε την εισαγωγή ενός πιο αυστηρού μηχανισμού ηλεκτρονικής ιχνηλάτησης για το γάλα και το κρέας, από τη φάση της παραγωγής μέχρι τη μεταποίηση και τη διάθεση στην αγορά. Σύμφωνα με την Eleftheros Typos, το «μικροσκόπιο» στοχεύει στον περιορισμό των ελληνοποιήσεων – δηλαδή της πρακτικής που παρουσιάζει προϊόντα ως ελληνικά, παρόλο που περιέχουν εισαγόμενες πρώτες ύλες.

Η πλατφόρμα θα βασίζεται σε κωδικούς QR και σε ένα ενιαίο σύστημα αναφοράς που θα απαιτεί από τους παραγωγούς, τους επεξεργαστές και τους διανομείς την καταχώριση των πηγών των πρώτων υλών σε πραγματικό χρόνο. Η ΑΑΔΕ θα μπορεί έτσι να ελέγχει την αλυσίδα εφοδιασμού και να επιβάλλει κυρώσεις σε περιπτώσεις παραπλάνησης.

Αντιδράσεις του κλάδου

Οι ενώσεις παραγωγών γάλακτος και κρέατος έχουν εκφράσει αμφιβολίες για την πρακτική υλοποίηση του μέτρου. Στις δηλώσεις τους, τονίζουν το κόστος ενσωμάτωσης των νέων τεχνολογιών, ειδικά για μικρούς αγρότες που δεν διαθέτουν ψηφιακή υποδομή. Παράλληλα, επισημαίνουν ότι η ελεγκτική διαδικασία μπορεί να επιβραδύνει την κυκλοφορία των προϊόντων, επηρεάζοντας την εφοδιαστική αλυσίδα.

Από την άλλη πλευρά, καταναλωτικές οργανώσεις καλωσορίζουν την πρωτοβουλία, θεωρώντας την «απαραίτητη» για την προστασία των δικαιωμάτων των καταναλωτών και την ενίσχυση της διαφάνειας στην αγορά. Το Zougla σημειώνει ότι η ΑΑΔΕ προσπαθεί να «αποτρέψει τις ελληνοποιήσεις» που δημιουργούν λανθασμένες αντιλήψεις για την προέλευση των προϊόντων.

Πιθανές επιπτώσεις για τους καταναλωτές

Η εφαρμογή του συστήματος ενδέχεται να έχει άμεσες συνέπειες στην τιμολόγηση των προϊόντων. Αν οι παραγωγοί πρέπει να αποδείξουν την ελληνική προέλευση, τα εισαγόμενα υλικά ενδέχεται να επιβαρύνουν το τελικό κόστος. Επιπλέον, η αυξημένη διαφάνεια μπορεί να ενθαρρύνει τους καταναλωτές να προτιμήσουν προϊόντα με εγγυημένη ελληνική προέλευση, ενισχύοντας έτσι τις εγχώριες επιχειρήσεις.

Ωστόσο, υπάρχει κίνδυνος δημιουργίας «προϊόντων με διπλή ετικέτα», όπου το ίδιο προϊόν θα διατίθεται με διαφορετική σήμανση ανάλογα με την αλυσίδα διανομής. Η ΑΑΔΕ έχει δηλώσει ότι θα ενισχύσει τις ελέγχους στα σημεία πώλησης, ώστε να αποτρέψει τέτοιες πρακτικές.

Σύγκριση με ευρωπαϊκές πρακτικές

Η ευρωπαϊκή νομοθεσία, μέσω του Κανονισμού (ΕΕ) 1151/2012, απαιτεί την αλήθεια στην επισήμανση προέλευσης. Ωστόσο, η εφαρμογή διαφέρει ανά κράτος μέλος. Στη Γερμανία, για παράδειγμα, υπάρχει ένα παρόμοιο σύστημα ελέγχου μέσω των «προέλευσης κώδικα» (origin codes) που ελέγχεται από τις εμπορικές επιτροπές. Η ΑΑΔΕ φαίνεται να ακολουθεί αυτή τη γραμμή, αλλά με μεγαλύτερη έμφαση στη φορολογική παρακολούθηση.

Οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι η ελληνική πρωτοβουλία μπορεί να λειτουργήσει ως «πρότυπο» για άλλες χώρες της περιοχής, εφόσον αποδειχθεί αποτελεσματική. Παρόλα αυτά, η επιτυχία εξαρτάται από τη συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων – παραγωγών, μεταποιητών, λιανοπωλητών και του ίδιου του κράτους.

Τι λέει η νομοθεσία και ποιο είναι το επόμενο βήμα

Η ΑΑΔΕ έχει ήδη προετοιμάσει ένα σύνολο οδηγιών που θα δημοσιευθούν στο επίσημο site της αρχής. Τα νέα μέτρα προβλέπουν ποινές έως και 10% του τζίρου για σοβαρές παραβάσεις, καθώς και δυνατότητα ανάκλησης αδειών λειτουργίας σε επαναλαμβανόμενες περιπτώσεις.

Σύμφωνα με την Eleftheros Typos, η ΑΑΔΕ θα ξεκινήσει πιλοτικά τη λειτουργία του συστήματος σε περιοχές με υψηλή παραγωγή γαλακτοκομικών και κρεατικών προϊόντων, όπως η Θεσσαλία και η Κρήτη, πριν επεκταθεί σε εθνικό επίπεδο.

Η επόμενη φάση θα περιλαμβάνει εκπαιδευτικά σεμινάρια για τους παραγωγούς και την δημιουργία ενός «κέντρου υποστήριξης» που θα προσφέρει τεχνική βοήθεια στην υλοποίηση των νέων απαιτήσεων.