Ανοίγει η πλατφόρμα αποζημιώσεων 7,4 δισ. ευρώ για 104 κτηνοτρόφους στη Λέσβο

Η κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι έως την Παρασκευή θα είναι λειτουργική η ηλεκτρονική πλατφόρμα για την καταβολή αποζημιώσεων σε πάνω από 104 κτηνοτρόφους της Λέσβου, οι οποίοι υπέστησαν σημαντικές ζημιές εξαιτίας του αφθώδους πυρετού. Το σύνολο των αποζημιώσεων αγγίζει τα 7,4–7,5 εκατομμύρια ευρώ, σύμφωνα με τις δηλώσεις του Υφυπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Θανάση Καββαδά.

Η κλίμακα της κριζικής κρίσης

Ο αφθώδης πυρετός, μια ιογενής νόσος που προσβάλλει κυρίως το αίμα των αιγοπρόβατων, εξαπλώθηκε άγρια στη Λέσβο τον περασμένο μήνα, οδηγώντας σε θάνατο περίπου 20.000 ζώων, όπως αναφέρει η iefimerida. Η απώλεια αυτή αντιπροσωπεύει περίπου το 30 % του συνολικού αριθμού κεφαλαίων στο νησί, με σοβαρές συνέπειες για την παραγωγική ικανότητα των τοπικών αγροκτηνοτροφών.

Η απόφαση του Υφυπουργού

Σε ερώτηση του ανεξάρτητου βουλευτή Νάσου Ηλιόπουλου, ο Υφυπουργός Θανάσης Καββαδάς δήλωσε ότι η κυβέρνηση «δεν θα αφήσει κανέναν κτηνοτρόφο να μείνει αμελή» και ότι η πλατφόρμα θα λειτουργήσει με απλούς μηχανισμούς υποβολής δικαιολογητικών. Η ανακοίνωση αυτή δημοσιεύθηκε πρώτα στην Eleftheros Typos, η οποία τόνισε την ανάγκη ταχείας ανταπόκρισης για την αποφυγή περαιτέρω οικονομικής κατάρρευσης.

Πώς θα λειτουργήσει η πλατφόρμα

Η πλατφόρμα θα είναι προσβάσιμη μέσω της ιστοσελίδας του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, όπου οι κτηνοτρόφοι θα μπορούν να ανεβάσουν τα απαιτούμενα έγγραφα (π.χ. φορολογικές δηλώσεις, πιστοποιητικά κτηνοτροφίας και αποδείξεις θανάτου ζώων). Η διαδικασία αξιολόγησης προβλέπεται να διαρκέσει έως 30 ημέρες από την υποβολή, με την τελική καταβολή να γίνεται μέσω τραπεζικού εμβάσματος.

Το οικονομικό βάρος και η κατανομή των πόρων

Το ποσό των 7,4–7,5 εκατομμυρίων ευρώ προέρχεται από το κρατικό προϋπολογισμό για έκτακτες γεωργικές ενέργειες, ενώ το Υπουργείο εξετάζει τη δυνατότητα συμπλήρωσης με ευρωπαϊκούς πόρους διαρθρωτικών προγραμμάτων. Η Libre σημειώνει ότι η κατανομή θα γίνει με βάση το αριθμητικό πλήθος των θανάτων ανά εκμετάλλευση, ώστε να διασφαλιστεί η ισοτιμία μεταξύ μικρών και μεγάλων εκμεταλλεύσεων.

Κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις

Η απώλεια των ζώων δεν είναι μόνο αριθμητική: αφορά και την απώλεια γάλακτος, κρέατος και γενικά των εσόδων που εξαρτώνται από τη ζώα. Για πολλές οικογένειες στη Λέσβο, η κτηνοτροφία αποτελεί το κύριο εισόδημα, και η ξαφνική πτώση των εσόδων μπορεί να οδηγήσει σε αποχώρηση από τη γεωργική δραστηριότητα. Οι ειδικοί του Πανεπιστημίου Αιγαίου προειδοποιούν ότι χωρίς επαρκή αποζημίωση, ο κλάδος κινδυνεύει να «εξαπλωθεί» σε μακροπρόθεσμη κρίση.

Προηγούμενα περιστατικά και ευρωπαϊκό πλαίσιο

Η Λέσβος είχε αντιμετωπίσει παρόμοιες επιδημίες το 2014 και το 2019, όταν το κράτος παρείχε εκτακτες επιδοτήσεις αλλά με μεγαλύτερες καθυστερήσεις. Η τρέχουσα απόφαση φαίνεται να αντανακλά τη διδάσκειας από τα προηγούμενα επεισόδια, καθώς και την ενσωμάτωση των οδηγιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την αντιμετώπιση ζώων-παθογόνων. Η ΕΕ διαθέτει ειδικό ταμείο για τέτοιες κρίσεις, αλλά η πρόσβαση σε αυτό απαιτεί συντονισμό μεταξύ εθνικών αρχών και τοπικών φορέων.

Αντιδράσεις των κτηνοτρόφων

Οι τοπικοί αγρότες έχουν εκφράσει ανάμεικτα συναισθήματα. Από τη μία πλευρά, η γρήγορη έναρξη της πλατφόρμας θεωρείται «σημαντικό βήμα», όπως δήλωσε ο κτηνοτρόφος Γιάννης Παπαδόπουλος στην iefimerida. Από την άλλη, υπάρχουν ανησυχίες για την επαρκή τεκμηρίωση των ζημιών, καθώς πολλοί μικροεκμεταλλευτές δεν διαθέτουν πλήρη λογιστικά αρχεία. Ο βουλευτής Ηλιόπουλος έχει υποσχεθεί να παρακολουθεί στενά τη διαδικασία και να διεκδικεί τυχόν διορθωτικές ενέργειες.

Προκλήσεις και προοπτικές

Παρά τη θετική διάθεση, η υλοποίηση της πλατφόρμας αντιμετωπίζει τεχνικές και διοικητικές προκλήσεις: η ψηφιακή πρόσβαση σε απομακρυσμένες περιοχές, η επαλήθευση των στοιχείων και η αποφυγή απάτης. Επιπλέον, η μακροπρόθεσμη αποκατάσταση του κτηνοτροφικού κλάδου απαιτεί επενδύσεις σε εμβολιασμούς, βελτιωμένες πρακτικές υγιεινής και ενδεχομένως την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών παρακολούθησης. Οι οικονομολόγοι του Κέντρου Πολιτικής και Κοινωνικής Έρευνας υποστηρίζουν ότι η αποζημίωση πρέπει να συνοδεύεται από «πρόγραμμα ενίσχυσης παραγωγικότητας» για να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα του κλάδου.

Συμπεράσματα

Η άνοιξη της πλατφόρμας αποζημιώσεων σηματοδοτεί μια κρίσιμη φάση στην αντιμετώπιση της πανδημίας του αφθώδους πυρετού στη Λέσβο. Η ταχεία παροχή κονδυλίων, σε συνδυασμό με στρατηγικές μακροπρόθεσμης ενίσχυσης, μπορεί να αποτρέψει την εξάπλωση της κρίσης σε άλλες περιοχές του Αιγαίου. Η επιτυχία του μέτρου θα εξαρτηθεί από την αποτελεσματική συνεργασία μεταξύ κρατικών αρχών, τοπικών φορέων και των ίδιων των κτηνοτρόφων.