Δυτικός Νείλος στην Ελλάδα: 324 κρούσματα, 30 θάνατοι – 34 νέα κρούσματα σε μία εβδομάδα

Η επιδημιολογική εικόνα του ιού του Δυτικού Νείλου (WNV) στην Ελλάδα φτάνει σε νέο σημείο κρίσης: από την έναρξη της φετινής περιόδου επιτήρησης μέχρι τις 9 Σεπτεμβρίου έχουν καταγραφεί 324 εγχώρια κρούσματα και 30 θάνατοι. Η τελευταία εβδομάδα μόνο, σύμφωνα με την iefimerida, προσέθεσε 34 νέα κρούσματα.

Στατιστικά μέχρι 9 Σεπτεμβρίου

Οι επίσημες αναφορές του ΕΟΔΥ, όπως δημοσιεύτηκαν στη Ναυτεμπορική, καταδεικνύουν ότι η αύξηση των κρουσμάτων δεν είναι τυχαία. Από τα 324 κρούσματα, 217 παρουσιάζουν εκδηλώσεις του κεντρικού νευρικού συστήματος (εγκεφαλίτιδα, μηνιγγίτιδα ή οξεία χαλαρή παράλυση), ενώ 107 έχουν ήπιες κλινικές εκδηλώσεις. Η αναλογία αυτή (≈ 2:1) είναι υψηλότερη από το μέσο όρο των προηγούμενων ετών.

Κλινική εικόνα: νευρολογικές vs ήπιες εκδηλώσεις

Οι νευρολογικές επιπλοκές του WNV είναι γνωστές για την υψηλή νοσηρότητα. Στην Ελλάδα, οι ασθενείς με κεντρικές νευρολογικές εκδηλώσεις απαιτούν εντατική φροντίδα, συχνά σε μονάδες εντατικής θεραπείας, και η θνησιμότητα μεταξύ τους υπερβαίνει το 10 %. Αντιθέτως, οι ήπιοι φορείς (π.χ. πυρετός, μυαλγίες) συνήθως αντιμετωπίζονται εξωτερικά και δεν οδηγούν σε σοβαρές επιπλοκές.

Δημόσια υγεία: μέτρα και προκλήσεις

Ο ΕΟΔΥ έχει ενισχύσει την επιτήρηση των κουνουπιών, κυρίως του Culex pipiens, και έχει εκδώσει οδηγίες για τη χρήση εντομοαπωθητικών και δικτύων προστασίας. Παρά τις προσπάθειες, η γεωγραφική εξάπλωση των εστέων σε αγροτικές περιοχές, ειδικά στη Μακεδονία και την Ήπειρο, δυσχεραίνει τον έλεγχο. Επιπλέον, η κλιματική αλλαγή, με αυξημένες θερμοκρασίες και υγρασία, δημιουργεί ευνοϊκό περιβάλλον για την αναπαραγωγή του κουνουπιού.

Σύγκριση με προηγούμενα έτη και ευρωπαϊκό πλαίσιο

Το 2022, η Ελλάδα είχε καταγράψει 173 κρούσματα και 15 θανάτους, ενώ το 2021 η κατάσταση ήταν ακόμη πιο ήπια (≈ 100 κρούσματα). Η ξαφνική άνοδος το 2023 τοποθετεί τη χώρα μεταξύ των πιο επιβαρυμένων στην Ευρώπη, μαζί με την Ιταλία και την Ουγγαρία, όπου οι αρχές επίσης αναφέρουν αυξημένα κρούσματα. Η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Επίβλεψης Νοσημάτων (ECDC) έχει εκδώσει προειδοποιήσεις για το WNV, τονίζοντας την ανάγκη ενίσχυσης της ενδογενούς επιτήρησης.

Προοπτικές και προτάσεις

Για να περιοριστεί η περαιτέρω εξάπλωση, οι ειδικοί προτείνουν: α) ενίσχυση της εμβολιαστικής έρευνας – παρόλο που δεν υπάρχει εμπορικό εμβόλιο για ανθρώπους, η ανάπτυξη ενός τέτοιου θα μειώσει το κίνδυνο σοβαρών επιπλοκών· β) στοχευμένη εκστρατεία ενημέρωσης προς αγρότες και κατοίκους περιοχών υψηλού κινδύνου, ώστε να υιοθετήσουν πρακτικές προστασίας· γ) εντατική παρακολούθηση των κουνουπιών με χρήση νέων βιολογικών παγίδων. Η συνεργασία μεταξύ ΕΟΔΥ, τοπικών αρχών και ερευνητικών κέντρων είναι καθοριστική για την αντιμετώπιση του φαινομένου.

Η κατάσταση παραμένει ευαίσθητη, και η επόμενη εβδομάδα θα δείξει αν οι επιπλέον μέτρα θα καταφέρει να «σταματήσει» την αύξηση των κρουσμάτων, ή αν η Ελλάδα θα συνεχίσει την άνοδο των περιστατικών του Δυτικού Νείλου.