ΗΠΑ επιβάλλουν νέα κυρώσεις: Στόχος η οικονομική ασφυξία του Ιράν και οι προειδοποιήσεις σε συμμάχους
Οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν νέα κυρώσεις που στοχεύουν στην πλήρη οικονομική απομόνωση του Ιράν, προειδοποιώντας χώρες που το στηρίζουν και προκαλώντας εντάσεις στην περιοχή.
Την περασμένη Δευτέρα, 24/8, η κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών ανακοίνωσε ένα νέο, σκληρό πακέτο κυρώσεων εναντίον του Ιράν, με στόχο την πλήρη οικονομική απομόνωση της χώρας. Η κίνηση αυτή εντάσσεται σε μια σειρά πιέσεων που ξεκίνησαν μετά το 2020, όταν οι ΗΠΑ αποσυνδέθηκαν από τη συμφωνία πυρηνικού ελέγχου (JCPOA). Σύμφωνα με το iefimerida, οι νέες κυρώσεις στοχεύουν τόσο σε βασικά πεδία όπως το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο, όσο και σε «δευτερογενείς» τομείς που χρηματοδοτούν την αμυντική βιομηχανία της Τεχεράνης.
Νέα κυρώσεις και επίσημη δήλωση
Στην κεντρική Τελεία στην Ουάσινγκτον, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ τόνισε ότι η Αμερική θα «κόψει όλους τους οικονομικούς πόρους» της Ιρανικής Δημοκρατίας. Η προειδοποίηση επεκτείνεται σε κάθε χώρα που «συνεχίζει να υποστηρίζει» την Τεχεράνη, σύμφωνα με το Ta Nea. Η ανακοίνωση συνοδεύτηκε από την υπόσχεση ότι οι κυρώσεις θα είναι «συνεπείς, αδιάλειπτες και αμείωτες», με σκοπό να «αναγκάσουν το Ιράν να επανέλθει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων».
Αντιδράσεις του Ιράν
Η κυβέρνηση της Τεχεράνης απάντησε αμέσως, χαρακτηρίζοντας τις αμερικανικές πιέσεις ως «νέα ήττα» για την Ουάσινγκτον. Το Libre αναφέρει ότι το Ιράν προειδοποιεί ότι η οικονομική ασφυξία θα ενισχύσει την εθνική αφοσίωση και θα ενθαρρύνει το κράτος να «αναπτύξει εναλλακτικούς μηχανισμούς χρηματοδότησης», όπως η ενίσχυση των εμπορικών σχέσεων με τη Ρωσία, την Κίνα και άλλες μη-δυτικές δυνάμεις.
Πιθανές επιπτώσεις στους συμμάχους
Η αμερικανική προειδοποίηση προς τρίτες χώρες δημιουργεί αβεβαιότητα σε περιοχές που εξαρτώνται από το ιρανικό πετρέλαιο, όπως η Μέση Ανατολή και η Κεντρική Ασία. Η Ινδία, η Τουρκία και οι Ηνωμένες Αραβικές Εμιράτες βρίσκονται σε διπλωματικό σταυρόδρομο: από τη μία πλευρά, η ανάγκη για ενεργειακούς πόρους, από την άλλη η πιθανή απώλεια αμερικανικής στήριξης. Το Ta Nea επισημαίνει ότι η ΑΕΠ της περιοχής μπορεί να υποφέρει από την πτώση των τιμών του πετρελαίου, ενώ ταυτόχρονα οι διεθνείς τράπεζες ενδέχεται να επανεξετάσουν τις επενδύσεις τους σε ιρανικές υποδομές.
Ιστορικό πλαίσιο και προοπτικές
Οι τρέχουσες κυρώσεις δεν είναι μια απομονωμένη ενέργεια. Από το 1979, όταν οι ΗΠΑ επέβαλαν το πρώτο πλήρες οικονομικό εμπάργκο στο Ιράν, οι σχέσεις έχουν χαρακτηρίζεται από κυκλικές εντάσεις και προσωρινές χαλαρώσεις. Η αποχώρηση των ΗΠΑ από το JCPOA το 2018 οδήγησε σε μια σειρά επιπλέον περιορισμών, αλλά και σε εναλλακτικές διπλωματικές πρωτοβουλίες από την ΕΕ. Η σημερινή κίνηση, ωστόσο, φαίνεται να υποδηλώνει μια «σκληρή» προσέγγιση που προέρχεται από το εσωτερικό πολιτικό κλίμα των ΗΠΑ, όπου η πίεση των συντηρητικών φωνών για πιο σκληρή στάση απέναντι στο Ιράν ενισχύει τις πολιτικές επιλογές του Τραμπ.
Αν και οι κυρώσεις ενδέχεται να προκαλέσουν βραχυπρόθεσμα προβλήματα στην ιρανική οικονομία, η μακροπρόθεσμη αποτελεσματικότητά τους παραμένει αβέβαιη. Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η «οικονομική ασφυξία» μπορεί να οδηγήσει σε ενίσχυση των αντι-δυτικών συμμαχιών και στην περαιτέρω αποσταθεροποίηση της περιοχής. Η εξέλιξη των διαπραγματεύσεων για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, καθώς και η εσωτερική πολιτική κατάσταση στις ΗΠΑ, θα καθορίσουν αν οι νέες κυρώσεις θα αποτελέσουν ένα τελικό σημείο καμπής ή απλώς ένα ακόμη κεφάλαιο σε μια μακρά σειρά αντιπαραθέσεων.
