Η Ιταλική κυβέρνηση καταργεί τα τέλη κυκλοφορίας: πολιτική κίνηση ή οικονομική λύση;

Η απόφαση και το περιεχόμενό της

Στις 16 Σεπτεμβρίου 2026, η κυβέρνηση της Γεωργίας Μελόνι ανακοίνωσε την κατάργηση των τελών κυκλοφορίας για το μεγαλύτερο μέρος των οχημάτων στην Ιταλία. Συγκεκριμένα, η κίνηση αφορά περίπου 14,5 εκατομμύρια αυτοκίνητα και μοτοσικλέτες, όπως αναφέρει η Naftemporiki. Η πρωθυπουργός δήλωσε ότι «σήμερα, η κυβέρνηση καταργεί έναν από τους φόρους που απεχθάνονται περισσότερο οι Ιταλοί» (ProtoThema). Το μέτρο καλύπτει όλες τις μοτοσικλέτες και πάνω από το 70% των μικρών και μεσαίων αυτοκινήτων, σύμφωνα με το To Vima.

Πολιτικό κίνητρο και προεκλογική στρατηγική

Η ανακοίνωση έρχεται σε μια κρίσιμη προεκλογική περίοδο, με τις εθνικές εκλογές να προγραμματίζονται για το τέλος του φετινού χρόνου. Οι αναλυτές της Naftemporiki υποστηρίζουν ότι η κίνηση στοχεύει στην προσέλκυση των ψήφων των μεγάλων αστικών κέντρων, όπου η ιδιοκτησία αυτοκινήτου παραμένει υψηλή. Επιπλέον, η αφαίρεση του τέλους θεωρείται «δωροεπιταγή» για τις μεσαίες τάξεις, που έχουν υποστεί τις επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης των τελευταίων ετών.

Οικονομικές συνέπειες και αντιδράσεις

Από προϋπολογιστική άποψη, η απόσυρση των εσόδων από τα τέλη κυκλοφορίας – που ανέρχονται σε περίπου 4,2 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως – δημιουργεί κενό στο κρατικό προϋπολογισμό. Οι οικονομολόγοι του To Vima προειδοποιούν ότι η κίνηση μπορεί να αυξήσει το έλλειμμα, το οποίο ήδη βρίσκεται πάνω από το 5% του ΑΕΠ, ενδεχομένως θέτοντας την Ιταλία σε κίνδυνο από τους ευρωπαϊκούς ελεγκτές. Αντίθετα, οι υποστηρικτές της απόφασης τονίζουν ότι η μείωση των φόρων μπορεί να ενισχύσει την κατανάλωση και, σε βάθος χρόνου, να δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας.

Συγκρίσεις με προηγούμενα μέτρα στην Ευρώπη

Η Ιταλία δεν είναι η πρώτη χώρα που χρησιμοποιεί φορολογικές ελαφρύνσεις ως προεκλογικό εργαλείο. Στις εκλογές του 2018, η τότε κυβέρνηση του Μάριο Ντράγια επέβαλε προσωρινές μειώσεις του ΦΠΑ σε καύσιμα, ενώ το 2022 η Ισπανία έδωσε προσωρινή απαλλαγή από τα τέλη κυκλοφορίας για ηλεκτρικά οχήματα. Η διαφορά όμως είναι ότι η τρέχουσα απόφαση καλύπτει το ευρύ φάσμα των ιδιωτικών οχημάτων, κάτι που την καθιστά «μια από τις πιο φιλικές προς τους οδηγούς πολιτικές στην ιστορία της χώρας» (ProtoThema).

Προοπτικές και ερωτήματα

Το ερώτημα που παραμένει είναι αν η κυβέρνηση θα μπορέσει να αντισταθμίσει το χαμένο έσοδο μέσω άλλων μέτρων. Ένα σενάριο που εξετάζεται είναι η αύξηση των τελών κυκλοφορίας για τα βαρύτερα εμπορικά οχήματα ή η εισαγωγή νέων περιβαλλοντικών φόρων. Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη εκφράσει ανησυχίες σχετικά με τη συμμόρφωση της Ιταλίας με τους κανόνες δημοσιονομικής πειθαρχίας, κάτι που μπορεί να επηρεάσει τη δυνατότητα πρόσβασης σε ευρωπαϊκά κονδύλια.

Καθώς η προεκλογική ατμόσφαιρα εντείνεται, η απόφαση της Μελόνι θα αποτελέσει σημείο αναφοράς για το πώς οι πολιτικές οικονομικές κινήσεις μπορούν να επηρεάσουν το εκλογικό αποτέλεσμα και τη μακροπρόθεσμη οικονομική σταθερότητα της χώρας.