Ιράν προτείνει 7‑ήμερο σχέδιο για την επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ – οι ΗΠΑ στα πρόθυρα απόφασης

Το Ιράν, μέσω του υπουργού Εξωτερικών Αμπά Σ. Αραγτσί, ανακοίνωσε την Τεχεράνη ότι έχει διαβιβάσει στις Ηνωμένες Πολιτείες ένα «συγκεκριμένο» σχέδιο επτά ημερών για την επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ. Σύμφωνα με τη Ναυτεμπορική, η πρόταση περιλαμβάνει την άμεση αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας, με την υπόσχεση ότι η διαδικασία θα ολοκληρωθεί εντός μιας εβδομάδας από την έναρξη.

Πρόταση του Ιράν

Ο Αραγτσί περιέγραψε το σχέδιο ως «πρακτικό και αμοιβαία επωφελές», επισημαίνοντας ότι η Ισλαμική Δημοκρατία είναι έτοιμη να ανοίξει τα Στενά αμέσως, εφόσον ληφθούν ορισμένες προϋποθέσεις. Η πρόταση περιλαμβάνει τη διασφάλιση της ελεύθερης διέλευσης των πλοίων, την απομάκρυνση των εμποδίων που έχουν τοποθετηθεί από το Ισραήλ και τις ΗΠΑ, καθώς και τη δημιουργία ενός μηχανισμού παρακολούθησης για την πρόληψη περιστατικών που θα μπορούσαν να επανασυστήσουν την ένταση.

Απαιτήσεις και προϋποθέσεις

Όπως αναφέρει το Enikos, το Ιράν θέτει ως αδιαπραγμάτευτο το «κλειδί» της συμφωνίας: τον τερματισμό των εχθροπραξιών στη Μέση Ανατολή, την άρση των κυρώσεων που επιβάλλονται από τις ΗΠΑ και την αποδέσμευση περιουσιακών στοιχείων που έχουν παγκοσμίως κατασχέσει. Παράλληλα, το Ιράν δηλώνει ρητά ότι δεν θα υπάρξουν παραχωρήσεις στο πυρηνικό του πρόγραμμα, προσπαθώντας έτσι να διαχωρίσει το ζήτημα του Στενού από τις διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό.

Αντίδραση των ΗΠΑ

Η Ουάσινγκτον, σύμφωνα με πηγές κοντά στο Υπουργείο Εξωτερικών, εξετάζει την πρόταση με προσοχή, αλλά παραμένει επιφυλακτική. Η διοίκηση του Προέδρου, που αντιμετωπίζει έντονη εσωτερική πίεση για την αποκατάσταση της ενεργειακής ασφάλειας, φαίνεται να δίνει βάρος στην προοπτική ενός γρήγορου ανοίγματος του Στενού, το οποίο αποτελεί κρίσιμο σημείο διέλευσης για περίπου το 20% της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου.

Πιθανές επιπτώσεις στην παγκόσμια αγορά

Η επαναλειτουργία του Στενού θα είχε άμεση επίδραση στις τιμές του πετρελαίου. Οι αναλυτές της Bloomberg προειδοποιούν ότι ακόμη και μια μικρή διακοπή στην κυκλοφορία μπορεί να προκαλέσει άλματα τιμών κατά 3‑5 %, ενώ η πλήρης λειτουργία ενδέχεται να μειώσει τις τιμές κατά 2‑3 % σε σχέση με τα τρέχοντα επίπεδα. Επιπλέον, η σταθεροποίηση του Στενού θα ενισχύσει την εμπιστοσύνη των επενδυτών και θα μειώσει τις προοπτικές για περαιτέρω γεωπολιτικές εντάσεις στην περιοχή.

Ιστορικό πλαίσιο και προοπτικές

Το Στενό του Ορμούζ, από το 2019, έχει γίνει πεδίο διαμάχης μεταξύ Ιράν, ΗΠΑ και των συμμάχων τους, με περιστατικά επιθέσεων σε εμπορικά πλοία και απειλές κλειδώματος. Η πρόσφατη πρόταση του Ιράν έρχεται σε μια φάση που η διεθνής κοινότητα προσπαθεί να περιορίσει τις επιπτώσεις των κυρώσεων και να διασφαλίσει την ενεργειακή σταθερότητα. Ωστόσο, η επιτυχία του σχεδίου εξαρτάται από την ικανότητα των δύο πλευρών να διαπραγματευτούν χωρίς να θυσιάσουν βασικές εθνικές τους προτεραιότητες.

Συνοψίζοντας, η πρόταση του Ιράν για επτά ημερών επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ αποτελεί μια κρίσιμη ευκαιρία για την αποσυμφόρηση της παγκόσμιας αγοράς πετρελαίου, αλλά ταυτόχρονα θέτει το ζήτημα των κυρώσεων και του πυρηνικού σε πρώτο πλάνο. Η απόφαση των ΗΠΑ θα καθορίσει όχι μόνο την άμεση ενεργειακή κατάσταση, αλλά και το ευρύτερο γεωπολιτικό ισοζύγιο στην περιοχή.