Καλλιόπη Καλαϊτζή: «Αρκετά με το χυδαίο τσουβάλιασμα» της Ιατρικής του Τρόπου Ζωής

Πλαίσιο του διαλόγου

Την περασμένη εβδομάδα, η Καλλιόπη Καλαϊτζή – ιατρός Φυσικής Ιατρικής και Αποκατάστασης, με εξειδίκευση στην Ιατρική του Τρόπου Ζωής – δημοσίευσε δήλωση στην οποία καταδικάζει το «χυδαίο τσουβάλιασμα» που, κατά τα λεγόμενά της, επιχειρούν ορισμένοι να κάνουν μεταξύ της επιστημονικής προσέγγισης Lifestyle Medicine και πρακτικών χωρίς αποδεδειγμένη ιατρική βάση.

Σύμφωνα με την iefimerida, η Καλαϊτζή τόνισε ότι η Ιατρική του Τρόπου Ζωής επικεντρώνεται σε αποδείξεις που προέρχονται από κλινικές μελέτες, διατροφική επιστήμη και συμπεριφορική ψυχολογία, ενώ απορρίπτει την ανάμιξη με «πρακτικές που δεν έχουν καμία σχέση με αυτήν».

Τι είναι η Lifestyle Medicine;

Η Lifestyle Medicine (Ιατρική του Τρόπου Ζωής) είναι μια σχετικά νέα ιατρική ειδικότητα, η οποία προωθεί την πρόληψη και τη θεραπεία χρόνιων παθήσεων μέσω αλλαγών στον τρόπο ζωής: διατροφή, φυσική δραστηριότητα, διαχείριση άγχους, αποφυγή καπνίσματος και υπερβολικής κατανάλωσης αλκοόλ. Η Αμερικανική Ακαδημία Lifestyle Medicine (ALM) ορίζει σαφείς κλινικούς οδηγούς και απαιτεί την τεκμηρίωση των παρεμβάσεων με τυπικές επιστημονικές μεθόδους.

Ωστόσο, όπως σημειώνει το Eleftheros Typos, ορισμένοι «προσωπικοί δάσκαλοι» προσπαθούν να συνδέσουν αυτή τη θεμελιώδη επιστημονική προσέγγιση με εναλλακτικές θεραπείες, όπως η ενεργειακή θεραπεία, η αρωματοθεραπεία ή ακόμη και η «πυρηνική διατροφή», χωρίς να προσφέρουν επαρκή κλινική τεκμηρίωση.

Οι κριτικές που προκάλεσαν την αντίδραση

Η Καλαϊτζή αναφέρει ότι η «πληθώρα ψευδών ισχυρισμών» προέρχεται κυρίως από μέσα κοινωνικής δικτύωσης, όπου η δημοτικότητα των «γρήγορων λύσεων» συχνά ξεπερνά την ανάγκη για επιστημονική ακρίβεια. Σε μια ανάρτηση, η ιατρός παραθέτει απόψεις εξειδικευμένων ερευνητών που επισημαίνουν ότι η ανάμιξη Lifestyle Medicine με μη αποδεδειγμένες πρακτικές μπορεί να «αποπνίξει» το κύριο μήνυμα πρόληψης.

Σύμφωνα με τη Καθημερινή, η Καλαϊτζή υπενθυμίζει ότι η ιατρική δεν είναι «συλλογή μυστικών» αλλά «συνεχής επιστημονική διερεύνηση». Η έμφαση στην απόδειξη των αποτελεσμάτων είναι κεντρική, και η χρήση «συμπυκνωμένων» ή «συμπυκνωμένων» (συμβατικών) προτάσεων μπορεί να αποπροσανατολίσει ασθενείς.

Ανάλυση: γιατί η σύγχυση είναι επικίνδυνη

Η σύγχυση μεταξύ επιστημονικής Ιατρικής του Τρόπου Ζωής και εναλλακτικών πρακτικών δεν είναι απλώς θέμα «πληροφόρησης», αλλά μπορεί να έχει πραγματικές συνέπειες στην υγεία. Η υπερέκθεση σε μη αποδεδειγμένες θεραπείες μπορεί να οδηγήσει σε:

• Καθυστέρηση διάγνωσης: οι ασθενείς μπορεί να προτιμήσουν «φυσικές» λύσεις αντί για ιατρική αξιολόγηση.
• Απώλεια εμπιστοσύνης: η ανάμιξη επιστημονικών όρων με ψευδοεπιστήμη μειώνει την αξιοπιστία των πραγματικών ιατρών.
• Ανεπαρκή θεραπεία: η χρήση ανεπιβεβαίωτων συμπληρωμάτων ή δίαιτων μπορεί να μην προσφέρει τα αναγκαία οφέλη ή, στην κακή περίπτωση, να προκαλέσει παρενέργειες.

Η Καλαϊτζή, όπως σημειώνει η Eleftheros Typos, επισημαίνει ότι η «αποδοχή» της Lifestyle Medicine απαιτεί εκπαίδευση τόσο των επαγγελματιών υγείας όσο και του κοινού. Η εκπαίδευση αυτή περιλαμβάνει την κατανόηση των επιστημονικών δεδομένων, την κριτική σκέψη και την ικανότητα να διακρίνει κανείς μεταξύ αποδεδειγμένων παρεμβάσεων και «προσωπικών μύθων».

Τι προτείνει η Καλαϊτζή;

Στην ανάρτησή της, η ιατρός προτείνει τρία πρακτικά βήματα για την αντιμετώπιση του φαινομένου:

1. Εκπαίδευση μέσω αξιόπιστων πηγών: η προώθηση άρθρων σε επιστημονικά περιοδικά και η συμμετοχή σε σεμινάρια που οργανώνονται από αναγνωρισμένους οργανισμούς.
2. Διαφάνεια στην επικοινωνία: οι επαγγελματίες υγείας πρέπει να εξηγούν με σαφήνεια τις βάσεις των συστάσεών τους, αποφεύγοντας ασαφείς όρους.
3. Διαλογική προσέγγιση: ενθάρρυνση του διαλόγου με τους ασθενείς, ώστε να ακούγονται οι ανησυχίες τους και να τους παρέχεται επιστημονική καθοδήγηση, αντί για απλή «απόρριψη» των ερωτήσεων.

Η Καλαϊτζή κλείνει με ένα μήνυμα ελπίδας: «Η Ιατρική του Τρόπου Ζωής μπορεί να αλλάξει τη ζωή μας, αρκεί να τη βασίζουμε σε πραγματικά δεδομένα, όχι σε μύθους».