Κρατικός Προϋπολογισμός 2026: Πρωτογενές πλεόνασμα 6,5 δισ. ευρώ στο πρώτο 8μηνο

Η κυβέρνηση παρουσίασε τα πιο πρόσφατα στοιχεία εκτέλεσης του κρατικού προϋπολογισμού 2026, με βάση τη τροποποιημένη ταμειακή μέθοδο. Για την περίοδο Ιανουαρίου‑Αυγούστου, το πρωτογενές πλεόνασμα ανέρχεται σε 6,53 δισ. ευρώ, ενώ το ισοζύγιο παρουσιάζει έλλειμμα 475 εκ. ευρώ. Τα νούμερα αυτά συγκρούονται με το στόχο που είχε τεθεί στην εισηγητική έκθεση του προϋπολογισμού, όπου προβλεπόταν έλλειμμα 1,611 εκ. ευρώ και πλεόνασμα 1,964 εκ. ευρώ για το ίδιο διάστημα.

Τα κύρια στοιχεία του 8μηνου

Σύμφωνα με την ΤΑ ΝΕΑ, η διαφορά μεταξύ του πραγματικού ελλείμματος (475 εκ. ευρώ) και του προβλεπόμενου (1,611 εκ. ευρώ) αποδίδεται κυρίως σε υψηλότερα έσοδα από φόρους και λιγότερες δαπάνες σε τρέχουσες λειτουργίες. Η Ελεύθερη Τύπος επισημαίνει ότι η αύξηση των εσόδων οφείλεται σε βελτιωμένη συμμόρφωση φορολογουμένων και σε νέα μέτρα καταπολέμησης της φοροδιαφυγής που τέθηκαν σε ισχύ το 2025.

Παράλληλα, οι δαπάνες για κοινωνικές παρεμβάσεις, όπως οι συντάξεις και οι επιδοτήσεις, σημείωσαν μικρή μείωση σε σχέση με το προηγούμενο έτος, κάτι που συνέβαλε στην επίτευξη του πλεονάσματος. Ωστόσο, οι δαπάνες για άμυνα και υποδομές παρέμειναν στα επίπεδα που είχαν προβλεφθεί, χωρίς σημαντικές αυξήσεις.

Πώς συγκρίνεται με τις προβλέψεις

Η διαφορά μεταξύ των πραγματικών αριθμών και των προϋπολογιστικών στόχων δημιουργεί ερωτήματα σχετικά με την ακρίβεια των αρχικών προβλέψεων. Οι οικονομολόγοι του Πανεπιστημίου Αθηνών, όπως η Δρ. Μαρία Παπαδοπούλου, υποστηρίζουν ότι η προϋπολογιστική διαδικασία δεν λογαριασμούσε πλήρως τις πρόσφατες μεταρρυθμίσεις στη φορολογική νομοθεσία, γεγονός που οδήγησε σε υπερεκτιμήσεις του ελλειμμάτων.

Από την άλλη πλευρά, η Κεντρική Τράπεζα του ΕΛΛΑΔΑ, σε ανακοίνωση του Σεπτεμβρίου, τόνισε ότι η σταθερότητα του δημοσίου χρέους εξαρτάται από την ικανότητα του κράτους να διατηρεί πλεονάσματα, ακόμη και μικρότερα από τα προβλεπόμενα, εφόσον η μακροπρόθεσμη δημοσιονομική βιωσιμότητα παραμένει αμετάβλητη.

Αντιδράσεις των πολιτικών δυνάμεων

Η κυβέρνηση, μέσω του Υπουργού Οικονομικών, δήλωσε ότι τα αποτελέσματα «αποδεικνύουν την αποτελεσματικότητα των μεταρρυθμιστικών μέτρων» και πρόσθεσε ότι η διαχείριση των δημοσίων οικονομικών θα παραμείνει «αυστηρή» μέχρι το τέλος του 2027. Οι αντιπολιτευτές, ωστόσο, εστιάζουν στην «συνέχιση των περικοπών» σε τομείς όπως η υγεία και η παιδεία, θεωρώντας ότι η επιτυχία των αριθμών δεν πρέπει να κρύβει τις κοινωνικές επιπτώσεις.

Σύμφωνα με το Protothema, η Αριστοκρατική Παράταξη τόνισε ότι η κυβέρνηση πρέπει να μεταβιβάσει το πλεόνασμα σε επενδύσεις στην πράσινη ενέργεια, ενώ η ΣΥΡΙΖΑ πρότεινε την αύξηση των κοινωνικών πακέτων για τις πιο ευάλωτες ομάδες, επισημαίνοντας ότι η «πρόσθετη χρηματοδότηση δεν πρέπει να παραμείνει σε λογαριασμό των δημοσιονομικών εσόδων».

Πιθανές επιπτώσεις για το 2027

Οι αναλυτές προβλέπουν ότι το πλεόνασμα του 8μηνου θα επηρεάσει τις διαπραγματεύσεις με τους διεθνείς δανειστές. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σε πρόσφατη δήλωση, τόνισε ότι η Ελλάδα θα πρέπει να διατηρήσει «συνεχή δημοσιονομική πειθαρχία» για να διασφαλίσει τη συνέχιση των ευνοϊκών δανειστικών συνθηκών. Το πλεόνασμα των 6,53 δισ. ευρώ μπορεί να λειτουργήσει ως «αξιωματικό σημείο» για την επανεκκίνηση των διαπραγματεύσεων σχετικά με τα επόμενα προγράμματα χρηματοδότησης.

Τέλος, η Μακροοικονομική Επιτροπή του Κοινοβουλίου πρότεινε την κατάρτιση ενός νέου πλάνου για την επανεπένδυση του πλεονάσματος σε υποδομές, ειδικά σε περιοχές που έχουν υποστεί σημαντικές ζημιές από τις πρόσφατες φυσικές καταστροφές. Αν το σχέδιο υλοποιηθεί, θα μπορούσε να δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας και να ενισχύσει τη συνολική οικονομική δραστηριότητα, συμβάλλοντας στη μείωση της ανεργίας που παραμένει πάνω από το 12%.