Μητσοτάκης και η «retail politics»: Η ανθρώπινη επαφή ως προτεραιότητα στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης

Κατά τη διάρκεια της Γενικής Συνέλευσης του Συνδέσμου Επιχειρήσεων Λιανικής Πωλήσεως Ελλάδος (ΣΕΛΠΕ), ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης συζήτησε με τον πρόεδρο του ΣΕΛΠΕ, Κώστα Γεράρδο, το ζήτημα της «retail politics» – μια προσέγγιση που τοποθετεί την άμεση επαφή με πολίτες και επιχειρήσεις στο κέντρο της δημόσιας πολιτικής. Η ανθρώπινη επαφή, όπως τόνισε, παραμένει αδιαμφισβήτητη ακόμη και σε έναν κόσμο που κυριαρχείται όλο και περισσότερο από τεχνητή νοημοσύνη (σύμφωνα με την iefimerida). Η δήλωση αυτή εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική του Κυβερνήτη για την ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος και της επιχειρηματικότητας (Libre).

Η σημασία της ανθρώπινης επαφής στην εποχή της AI

Ο Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να λειτουργήσει ως εργαλείο, αλλά δεν μπορεί να αντικαταστήσει τη σχέση εμπιστοσύνης που χτίζεται πρόσωπο με πρόσωπο. Η άποψη αυτή αντικατοπτρίζει μια ευρύτερη ανησυχία στον επιχειρηματικό χώρο, όπου οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις φοβούνται την αποξένωση από τις κυβερνητικές πολιτικές μέσω ψηφιακών πλατφορμών. Η άμεση επαφή, σύμφωνα με τον Γεράρδο, ενισχύει την κατανόηση των πραγματικών προβλημάτων που αντιμετωπίζουν τα καταστήματα λιανικής, όπως η έλλειψη πρόσβασης σε χρηματοδότηση ή η δυσκολία στην υιοθέτηση νέων τεχνολογιών.

Retail politics: τι σημαίνει για τη δημόσια πολιτική

Η έννοια «retail politics», όπως την περιέγραψε ο Πρωθυπουργός, προέρχεται από το λιανικό εμπόριο, όπου η επιτυχία εξαρτάται από την προσωπική εξυπηρέτηση και την ταχύτητα ανταπόκρισης. Μεταφέροντας το μοντέλο αυτό στην πολιτική, η κυβέρνηση επιδιώκει να γίνει πιο προσιτή, να ακούει άμεσα τις ανάγκες των πολιτών και να προσφέρει λύσεις σε πραγματικό χρόνο. Στο πλαίσιο αυτό, προτείνεται η δημιουργία «προσωπικών σημείων επαφής» σε εμπορικά κέντρα, όπου πολίτες θα μπορούν να υποβάλλουν αιτήματα ή να λαμβάνουν πληροφορίες για κρατικά προγράμματα.

Αντιδράσεις της επιχειρηματικότητας και της κοινωνίας

Οι αντιπρόσωποι του ΣΕΛΠΕ, όπως ο Γεράρδο, υποδέχθηκαν θετικά την προσέγγιση, επισημαίνοντας ότι η στήριξη της επιχειρηματικότητας είναι κρίσιμη για την αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος (Libre). Παράλληλα, ομολογήθηκε η ανάγκη για σαφείς κίνητρα, όπως φορολογικές ελαφρύνσεις και προγράμματα χρηματοδότησης, ώστε οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις να μπορέσουν να επενδύσουν σε ψηφιακές λύσεις χωρίς να χάσουν την ανθρώπινη διάσταση της εξυπηρέτησης.

Από την πλευρά των καταναλωτών, οι αντιδράσεις είναι μίγμα ευχαρίστησης και σκεπτικισμού. Ενώ πολλοί εκτιμούν την πρόθεση του Κυβερνήτη να «μην αντιμετωπίζουμε τους πολίτες με υπεροψία», όπως αναφέρει το Libre, άλλοι ανησυχούν για το ενδεχόμενο να γίνει η πολιτική «συμπυκνωμένη» σε μικρές, προσωρινές επαφές που δεν αντιμετωπίζουν τις βαθύτερες δομικές προκλήσεις, όπως η ανεργία και η υψηλή φορολογία.

Πιθανές προκλήσεις και κριτική

Η κριτική που έχει εκφραστεί από ορισμένους οικονομολόγους αφορά την επικέντρωση στην ανθρώπινη επαφή ως «συμβολική» παρά ως ουσιαστική λύση. Η χρήση τεχνητής νοημοσύνης, σύμφωνα με ερευνητές του Πανεπιστημίου Αθηνών, μπορεί να βελτιώσει τη διαφάνεια των δημοσίων υπηρεσιών και να μειώσει τη γραφειοκρατία, αλλά απαιτεί επενδύσεις σε υποδομές και εκπαίδευση. Η έλλειψη σαφούς πλαισίου για την ενσωμάτωση AI στην καθημερινή διαχείριση των επιχειρήσεων μπορεί να δημιουργήσει «ψηφιακό χάσμα» μεταξύ μεγάλων αλυσίδων και μικρών καταστημάτων.

Επιπλέον, η ένταση μεταξύ «τεχνολογικής προόδου» και «ανθρώπινης επαφής» μπορεί να οδηγήσει σε αντιφατικές πολιτικές, όπου η κυβέρνηση θα προσπαθεί ταυτόχρονα να προωθήσει την καινοτομία και να διατηρήσει την παραδοσιακή εξυπηρέτηση. Η ισορροπία αυτή απαιτεί προσεκτικό σχεδιασμό και συνεχή αξιολόγηση των αποτελεσμάτων.

Προοπτικές και επόμενα βήματα

Για να υλοποιηθεί η «retail politics», ο Μητσοτάκης ανακοίνωσε την έναρξη ενός πλαισίου «Διαλόγου Επιχειρήσεων-Κυβέρνησης», το οποίο θα περιλαμβάνει τακτικές συναντήσεις σε τοπικό επίπεδο, καθώς και τη δημιουργία ψηφιακής πλατφόρμας διαβούλευσης. Η πλατφόρμα αυτή θα επιτρέπει την υποβολή προτάσεων και την παρακολούθηση της υλοποίησής τους σε πραγματικό χρόνο, ενσωματώνοντας τεχνολογίες AI για την ανάλυση δεδομένων και την πρόβλεψη τάσεων.

Τέλος, η κυβέρνηση υποσχέθηκε να ενισχύσει το διαθέσιμο εισόδημα μέσω μείωσης του συντελεστή ΦΠΑ σε βασικά αγαθά και μέσω προγραμμάτων «επιχειρηματικού καναπέ», που θα παρέχουν δωρεάν συμβουλευτική σε νέους επιχειρηματίες. Η επιτυχία αυτών των μέτρων θα εξαρτηθεί από το κατά πόσο θα διατηρηθεί η αίσθηση της προσωπικής επαφής, όπως τόνισε ο Μητσοτάκης, και από το πόσο αποτελεσματικά θα ενσωματωθεί η τεχνητή νοημοσύνη ως εργαλείο υποστήριξης, όχι αντικατάστασης.