Ψηφιακά μητρώα ελέγχου των ΜΚΟ: τι ισχύει μετά την υπόθεση «Παιδική Χαρά»
Η υπόθεση του σωματείου «Παιδική Χαρά» επανέφερε στη δημόσια συζήτηση την εποπτεία των ΜΚΟ. Τι προβλέπουν οι δύο ψηφιακές βάσεις δεδομένων του υπουργείου Εσωτερικών, ποια είναι τα κριτήρια εγγραφής και ποια τα φορολογικά κίνητρα.
Η υπόθεση του σωματείου «Παιδική Χαρά» επανέφερε στη δημόσια συζήτηση το ζήτημα της εποπτείας των μη κυβερνητικών οργανώσεων, της διαχείρισης των πόρων τους και των μηχανισμών ελέγχου της δραστηριότητάς τους. Βασικό εργαλείο διαφάνειας αποτελούν οι δύο ψηφιακές βάσεις δεδομένων του υπουργείου Εσωτερικών, η Δημόσια Βάση Δεδομένων και το Ειδικό Μητρώο Οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών, σύμφωνα με το Ο.ΚΟι.Π., οι οποίες λειτουργούν από τον Οκτώβριο του 2023.
Τι περιλαμβάνουν οι δύο βάσεις δεδομένων
Οι δύο πλατφόρμες συγκεντρώνουν στοιχεία για τις μη κερδοσκοπικές οργανώσεις που είναι εγγεγραμμένες στο μητρώο, όπως τις οικονομικές τους καταστάσεις και τα προγράμματα δράσης τους. Η πρόσβαση στα δεδομένα είναι ανοιχτή για το κοινό, με στόχο τη διαφάνεια και τη λογοδοσία στη λειτουργία των οργανώσεων.
Κριτήρια εγγραφής και φορολογικά κίνητρα
Για την εγγραφή μιας οργάνωσης στο Ειδικό Μητρώο απαιτείται να είναι μη κερδοσκοπική, να διαθέτει καταστατικό με κοινωνικό σκοπό, να μη έχει οφειλές προς το δημόσιο και να τηρεί ετήσιες λογιστικές δηλώσεις. Οι εγγεγραμμένες οργανώσεις απολαμβάνουν φορολογικά κίνητρα, όπως μειωμένο συντελεστή ΦΠΑ σε αγορές αγαθών και υπηρεσιών και έκπτωση φόρου εισοδήματος για όσους προσφέρουν δωρεές σε αυτές. Η υφυπουργός Εσωτερικών Βιβή Χαραλαμπογιάννη έχει αναλύσει δημόσια τα κριτήρια ελέγχου και τα φορολογικά κίνητρα της εγγραφής στα μητρώα.
Η συζήτηση μετά την «Παιδική Χαρά»
Η επανεμφάνιση της υπόθεσης «Παιδική Χαρά» προκάλεσε έντονη συζήτηση για το κατά πόσο επαρκούν οι υπάρχοντες έλεγχοι στην κοινωνία των πολιτών, ιδίως όσον αφορά στη διαχείριση των εταιρικών πόρων και στις δραστηριότητες των σωματείων.
