ΝΑΤΟ κινητοποίησε μαχητικά πάνω από το Βίλνιους μετά από εντοπισμό πιθανού drone

Το περιστατικό

Τις πρώτες ώρες της Τρίτης, το Εθνικό Κέντρο Διαχείρισης Κρίσεων της Λιθουανίας εντόπισε μια πιθανή παρουσία μη επανδρωμένου αεροσκάφους (drone) κοντά στην πρωτεύουσα, Βίλνιους. Σύμφωνα με την iefimerida, η εντύπωση αυτή προκάλεσε άμεση ενεργοποίηση των αεροπορικών μονάδων του ΝΑΤΟ που βρίσκονται σε λειτουργία στην περιοχή.

Η Enikos επιβεβαίωσε ότι τα μαχητικά αεροσκάφη τέθηκαν σε επιφυλακή και απογειώθηκαν για να διερευνήσουν την απειλή, χωρίς όμως να υπάρξει επίσημη δήλωση για το αν το drone ήταν εχθρικό ή αθώο.

Αντίδραση του ΝΑΤΟ

Η κινητοποίηση των μαχητικών αποτελεί μέρος της καθημερινής «Αεροπορικής Πολιτικής Προστασίας» (Air Policing) που το ΝΑΤΟ διατηρεί πάνω από τα Βαλτικά κράτη μέλη από το 2004. Η παρουσία αεροσκαφών F-16 και Eurofighter της αμερικανικής και βρετανικής πτέρυγας είναι μόνιμη, αλλά η ταχύτητα ανταπόκρισης εξαρτάται από την εκτίμηση του κινδύνου.

Η πιθανή παρουσία drone σε τόσο ευαίσθητο αεροδιάστημα ενεργοποιεί τα πρωτόκολλα ελέγχου του Στρατηγικού Αεροπορικού Συμβουλίου του ΝΑΤΟ, το οποίο προβλέπει άμεση αποστολή εναέριων ελεγκτών για ταυτοποίηση και, εφόσον κριθεί απαραίτητο, παρέμβαση.

Πλαίσιο ασφαλείας στα Βαλτικά

Τα τελευταία χρόνια η περιοχή έχει γίνει σημείο έντονης γεωπολιτικής έντασης, κυρίως λόγω των αυξημένων ρωσικών δραστηριοτήτων στο Λευκορωσικό και το Βαλτική. Από το 2022, η Λιθουανία έχει καταγράψει περισσότερα από 30 περιστατικά παραβίασης του εναέριου χώρου της, σύμφωνα με στοιχεία του Υπουργείου Άμυνας.

Η χρήση μικρών, εμπορικών drones από εχθρικές δυνάμεις ή ακόμη και από μη κρατικούς φορείς έχει γίνει ένα νέο εργαλείο παραβίασης, καθώς αυτά μπορούν να περάσουν ανίχνευσης από συμβατικά ραντάρ. Η ΝΑΤΟ, σε συνεργασία με τις εθνικές αρχές, έχει επενδύσει σε τεχνολογίες ανίχνευσης και εξουδετέρωσης, όπως τα συστήματα «Drone Defender» που εγκαταστάθηκαν στην Εσθονία το 2023.

Πιθανές συνέπειες και επόμενα βήματα

Αν και μέχρι στιγμής δεν έχει επιβεβαιωθεί η φύση του drone, το περιστατικό ενισχύει την πίεση για ενίσχυση των αεροπορικών δυνατοτήτων στην περιοχή. Οι Λιθουανοί αξιωματικοί έχουν ήδη ζητήσει από το ΝΑΤΟ την αύξηση του αριθμού των εναέριων ελέγχων, ενώ η Ρωσία, μέσω του υπουργείου Εξωτερικών, έχει απορρίψει οποιαδήποτε εμπλοκή σε τέτοιες ενέργειες.

Οι ειδικοί σε θέματα ασφάλειας, όπως ο καθηγητής Διπλωματικών Σχέσεων του Πανεπιστημίου Αθηνών, τονίζουν ότι «τα drones αποτελούν μια νέα, ασύμμετρη απειλή που μπορεί να αλλάξει το τοπίο των αεροπορικών επιχειρήσεων». Προτείνουν την δημιουργία κοινής ευρωπαϊκής βάσης δεδομένων για την παρακολούθηση τέτοιων περιστατικών, ώστε να μειωθεί ο χρόνος αντίδρασης.

Για το κοινό, η άμεση ενημέρωση και η διαφάνεια είναι κρίσιμες. Το Εθνικό Κέντρο Διαχείρισης Κρίσεων της Λιθουανίας έχει δεσμευτεί να δημοσιεύει τα αποτελέσματα της έρευνας, ενώ το ΝΑΤΟ προειδοποιεί ότι η «αεροπορική ασφάλεια» θα παραμείνει προτεραιότητα μέχρι να εξασφαλιστεί η πλήρης διαφάνεια σχετικά με την προέλευση και τον σκοπό του drone.