Πέντε χρόνια Αμυντικής Συνεργασίας Ελλάδας‑Γαλλίας: Η στρατηγική σχέση στην κλίμακα του Ευρωπαικού

Στις 27 Ιουλίου 2024, ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας χρησιμοποίησε το X για να τιμήσει την πενταετή επέτειο της Συμφωνίας Αμυντικής Συνεργασίας (ΣΑΣ) μεταξύ Ελλάδας και Γαλλίας. Στο μήνυμά του, ο Δένδιας τόνισε ότι η στρατηγική σχέση των δύο χωρών είναι «εξαιρετικά ισχυρή», προσθέτοντας ότι η συμφωνία «αποδεικνύεται καθημερινά ως θεμέλιο για την κοινή ασφάλεια».

Η συμφωνία και το γεωπολιτικό πλαίσιο

Η ΣΑΣ, που υπογράφηκε το 2019 στο Παρίσι από τον τότε Υπουργό Εξωτερικών Νίκο Δένδια και τον Γάλλο Υπουργό Άμυνας Ζαν‑Ιβ Λε Ντριάν, ήρθε σε μια περίοδο έντονης έντασης στη νοτιοανατολική Μεσόγειο. Σύμφωνα με την Εφημερίδα της Κυριακής, η πρωτοβουλία συνδέθηκε άμεσα με τις διαφωνίες για τα ενεργειακά αποθέματα και τις θαλάσσιες ζώνες, καθώς και με τις προκλήσεις που θέτουν οι τουρκικές αμυντικές δραστηριότητες.

Όπως σημειώνει το Eleftheros Typos, η συμφωνία δεν περιορίστηκε μόνο σε πολιτική δήλωση· περιλάμβανε και συγκεκριμένα προγράμματα συνεργασίας σε τομείς όπως η αεροπορική άμυνα, η ναυτική τεχνολογία και η κυβερνοασφάλεια.

Τα επιτεύγματα πέντε ετών συνεργασίας

Κατά την διάρκεια των πέντε ετών, οι δύο χώρες υλοποίησαν μια σειρά από κοινά προγράμματα:

• Αγορά 18 αεροσκαφών Rafale από τη ΔΕΑΦ, που ενισχύουν την αεροπορική υπεροχή της Ελλάδας.
• Συνεργασία στην κατασκευή δύο υποβρυχίων τύπου Scorpène στο ναυπηγείο της Αλυσίδας, με τη συμμετοχή γαλλικών εταιρειών.
• Κοινή εκπαίδευση και ανταλλαγή αξιωματικών σε προγράμματα FREMM και A400M, ενισχύοντας τη διαλειτουργικότητα εντός του ΝΑΤΟ.
• Πρωτοβουλίες στον κυβερνοχώρο, με την δημιουργία ενός κοινού κέντρου ανίχνευσης απειλών (Cyber‑CET).

Οι παραπάνω δράσεις, όπως επισημαίνει η Εφημερίδα της Κυριακής, έχουν μειώσει το χρονικό διάστημα από την απόφαση αγοράς σε λειτουργική παράδοση, κάτι που θεωρείται κρίσιμο σε περιβάλλον ταχέως εξελισσόμενων απειλών.

Κριτική, προκλήσεις και προοπτικές

Παρά τα επιτεύγματα, η συνεργασία δεν είναι αδιαπέραστη. Ορισμένοι εθνικοί αναλυτές επισημαίνουν ότι η υψηλή τιμή των Rafale και των υποβρυχίων μπορεί να επιβαρύνει το προϋπολογισμό άμυνας, ενώ η εξάρτηση από γαλλική τεχνολογία δημιουργεί ερωτήματα για την εθνική στρατηγική αυτονομία.

Επιπλέον, η ελληνική κυβέρνηση αντιμετωπίζει εσωτερική αντίσταση σε ορισμένα έργα, όπως η προτεινόμενη κατασκευή μιας νέας βάσης αεροπορικών δυνάμεων στη νότια Κρήτη, η οποία έχει προκαλέσει αντιδράσεις τοπικών κοινοτήτων. Η Eleftheros Typos αναφέρει ότι η διαπραγμάτευση για την τοποθέτηση των Rafale σε αυτήν τη βάση παραμένει σε αδιέξοδο.

Ωστόσο, η μακροπρόθεσμη προοπτική παραμένει θετική. Η ενσωμάτωση των γαλλικών συστημάτων σε ευρωπαϊκές πλατφόρμες, όπως το Eurofighter‑Typhoon και το Future Combat Air System (FCAS), μπορεί να δώσει στην Ελλάδα πρόσβαση σε επόμενες γενιές όπλων, ενισχύοντας τη θέση της ως «σύνδεσμος» μεταξύ δυτικών και μεσογειακών δυνάμεων.

Συμπεράσματα

Η πενταετή επέτειος της ελληνο‑γαλλικής αμυντικής συνεργασίας αποδεικνύει ότι η στρατηγική σχέση των δύο χωρών δεν περιορίζεται σε ρητορική. Η υλοποίηση πρακτικών προγραμμάτων, η βελτίωση της διαλειτουργικότητας εντός του ΝΑΤΟ και η κοινή αντιμετώπιση κυβερνοαπειλών καταδεικνύουν ένα μοντέλο συνεργασίας που μπορεί να επαναληφθεί σε άλλα ευρωπαϊκά πλαίσια.

Καθώς η γεωπολιτική αβεβαιότητα στην περιοχή παραμένει υψηλή, η συνέχιση και η εμβάθυνση της ΣΑΣ θα αποτελέσουν κρίσιμο παράγοντα για την ασφάλεια της νοτιοανατολικής Μεσογείου, ενώ παράλληλα θα ενισχύσουν την ευρωπαϊκή αμυντική ανεξαρτησία.