ΣτΕ καταργεί τις 20‑ και 10‑ετές παραγραφές για φοροδιαφυγή: η νέα πενταετή προθεσμία

Το Συμβούλιο της Επικρατείας, με την απόφαση υπ’ αριθμ. 1246/2026, δήλωσε αντισυνταγματική τόσο τη 20‑ετή όσο και τη 10‑ετή παραγραφή του δικαιώματος του Δημοσίου να επιβάλλει φορολογικές επιβαρύνσεις λόγω φοροδιαφυγής. Στην πράξη, η πενταετής προθεσμία γίνεται η μοναδική αποδεκτή χρονική περίοδος για την άσκηση τέτοιων αξιώσεων.

Η απόφαση του ΣτΕ

Σύμφωνα με την Καθημερινή, η απόφαση σφραγίζει την προθεσμία των πέντε ετών, ενώ οποιαδήποτε αξίωση που υπερβαίνει αυτό το διάστημα παραγράφεται αυτόματα. Η Efsyn επισημαίνει ότι η απόφαση εφαρμόζεται ομοιόμορφα τόσο στις 20‑ετές όσο και στις 10‑ετές παραγραφές, ενισχύοντας τη νομική προβλεπόμενη ισότητα.

Νομικό και συνταγματικό πλαίσιο

Η κρίση βασίστηκε στην αρχή της ισότητας ενώπιον του νόμου και στο δικαίωμα των φορολογουμένων σε προβλέψιμη νομική αντιμετώπιση. Όπως εξηγεί η Eleftheros Typos, η μακρά παραγραφή θεωρήθηκε αντίθετη με το άρθρο 20 του Συντάγματος, το οποίο απαγορεύει την αυθαίρετη επέκταση των δικαιωμάτων του Δημοσίου σε βάρος των πολιτών.

Πρακτικές συνέπειες για το κράτος και τους φορολογούμενους

Η πενταετής προθεσμία σημαίνει ότι οι φορολογικές αρχές θα πρέπει να ενεργοποιούν τις διαδικασίες ελέγχου και επιβολής εντός πέντε ετών από την ανίχνευση της διαφθοράς. Αυτό μπορεί να ενισχύσει την αποδοτικότητα των ελέγχων, αλλά ταυτόχρονα περιορίζει την ικανότητα του Δημοσίου να διεκδικήσει παλαιότερες παραβάσεις, κάτι που ανησυχεί ορισμένους οικονομολόγους.

Προοπτικές και αντιδράσεις

Οι αντιπρόσωποι της Φορολογικής Διοίκησης υποστηρίζουν ότι η νέα προθεσμία θα «απλοποιήσει» τη διαδικασία και θα «αποτρέψει» τη δημιουργία αδιέξοδων σε μακροχρόνιες δίκες. Από την άλλη, φορολογικοί σύμβουλοι και ορισμένα πολιτικά κόμματα εκφράζουν ανησυχία ότι η πενταετής παραγραφή μπορεί να «ανοίξει το δρόμο» για νέες μορφές φοροδιαφυγής, ειδικά σε τομείς με περίπλοκες συναλλαγές.

Η απόφαση, ενώ είναι νομικά δεσμευτική, αναμένεται να προκαλέσει περαιτέρω συζητήσεις στο κοινοβούλιο σχετικά με την ανάγκη ενίσχυσης των μηχανισμών ελέγχου και την πιθανή τροποποίηση του φορολογικού κώδικα ώστε να αντιμετωπιστούν τα κενά που δημιουργεί η πενταετής προθεσμία.