Τραμπ αναγγέλλει «ανοιχτό» Ορμούζ: Η αμερικανική νίκη ή μια επικίνδυνη υπερεκτίμηση;

«That sucker is open», είπε ο Ντόναλντ Τραμπ, μεταφράζοντας το αμερικανικό σλόγκαν «το Ορμούζ είναι ανοιχτό, διάολε», και δήλωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν πλέον το πάνω χέρι στην κρίσιμη ενεργειακή δίοδο του κόσμου. Η φράση αυτή, που κυκλοφόρησε στο Axios και αναφέρεται και στις αναλύσεις της IEFIMERIDA και του Libre, συνοδεύτηκε από την ανακοίνωση του διοικητή της CENTCOM, ναύαρχου Μπραντ Κούπερ, ότι οι αμερικανικές δυνάμεις «καθάρισαν» τις νάρκες που απειλούσαν το Στενό του Ορμούζ.

Τι σημαίνει η «καθαριότητα» των ναρκών;

Σύμφωνα με την IEFIMERIDA, η αμερικανική ναυτική διεξήγαγε μια σειρά από επιχειρήσεις ανίχνευσης και απομάκρυνσης εκρηκτικών υλών που είχαν τοποθετηθεί από το Ιράν και τους συμμάχους του. Η κίνηση αυτή, που θεωρήθηκε «πρώτο βήμα» για την αποκατάσταση της ελευθερίας διέλευσης, έδωσε το αφορμή στο «πανηγύρισμα» του Τραμπ.

Η ιρανική αντίδραση: ήπια ή στρατηγική;

Ωστόσο, η ίδια πηγή σημειώνει ότι η αντίδραση του Ιράν ήταν «πολύ ήπια». Ο πρόεδρος, στο ίδιο του το ρεπορτάζ στο Axios, τόνισε ότι το Ιράν δεν επιθυμεί να «επιστρέψει» σε αμερικανικές αντιπαραθέσεις. Η Libre επαναλαμβάνει αυτή τη δήλωση, προσθέτοντας ότι οι ειδικοί παραμένουν επιφυλακτικοί, καθώς η ηρεμία μπορεί να είναι προσωρινή.

Ανάλυση των ειδικών: η αμερικανική νίκη είναι εφήμερη;

Πολλοί αναλυτές του πεδίου, που δεν αναφέρονται άμεσα στις δύο πηγές αλλά είναι γνωστοί στο διεθνές χώρο, υποστηρίζουν ότι η «καθαριότητα» των ναρκών δεν εξαλείφει το βαθύτερο πρόβλημα: την γεωπολιτική αντιπαράθεση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν για τον έλεγχο του Στενού. Η απουσία άμεσων επιθέσεων από το Ιράν μπορεί να ερμηνευθεί ως μια τακτική αποφυγής άμεσου πολέμου, ενώ ταυτόχρονα διατηρεί την ικανότητα να απειλεί την ελευθερία της ναυσιπλοΐας με ασύμμετρο τρόπο.

Σύμφωνα με το Institute for Security Studies, η περιοχή του Ορμούζ αποτελεί «βασική διαδρομή για το 30 % του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου». Οποιαδήποτε διαταραχή, ακόμη και μικρή, μπορεί να προκαλέσει άμεσες αυξήσεις στις τιμές του αργού και του βενζίνης, επηρεάζοντας τόσο τις αναπτυγμένες όσο και τις αναπτυσσόμενες οικονομίες.

Πιθανές συνέπειες για την παγκόσμια αγορά ενέργειας

Από οικονομική άποψη, η αίσθηση «συγκράτησης» που δίνει η αμερικανική παρουσία ενδέχεται να μειώσει προσωρινά το ρίσκο για επενδυτές, αλλά η αβεβαιότητα παραμένει. Η Bloomberg (αναφορά από ειδικούς) προβλέπει ότι, αν το Ιράν επανέλθει με νέες τακτικές – όπως η χρήση μη επανδρωμένων σκαφών ή η τοποθέτηση περισσότερων ναρκών σε βάθη που είναι δύσκολο να εντοπιστούν – η αστάθεια μπορεί να επανέλθει εντός μηνών.

Πολιτική διάσταση: Πώς επηρεάζει η δήλωση του Τραμπ το εσωτερικό πολιτικό σκηνικό;

Η φράση του Τραμπ έρχεται σε μια περίοδο που ο πρώην πρόεδρος προσπαθεί να επανέλθει στην πολιτική σκηνή, ενδεχομένως προετοιμάζοντας μια εκστρατεία για το 2028. Η επιβολή μιας «νίκης» σε ένα γεωπολιτικό ζήτημα μπορεί να ενισχύσει την εικόνα του ως ισχυρού ηγέτη. Παράλληλα, η αντιστροφή των ειδικών, όπως αναφέρει η Libre, δείχνει ότι η αμερικανική στρατηγική μπορεί να θεωρηθεί υπερβολική ή ακόμα και επικίνδυνη, εφόσον ενδέχεται να εντείνει τις εντάσεις.

Συμπεράσματα

Η ανακοίνωση ότι το Ορμούζ είναι «ανοιχτό» αποτελεί σαφή ένδειξη της αμερικανικής θέλησης να διασφαλίσει την ελευθερία της ναυσιπλοΐας, αλλά η πραγματική ισχύς της κίνησης εξαρτάται από την ικανότητα του Ιράν να διατηρήσει ή να επεκτείνει τις απειλές του. Η παγκόσμια κοινότητα θα παρακολουθεί στενά τις επόμενες κινήσεις, καθώς η ισορροπία μεταξύ στρατιωτικής παρουσίας και διπλωματικής διαπραγμάτευσης παραμένει ευαίσθητη.