Χούθι ελέγχουν τα δύο τελευταία νησιά του Στενού Μπαμπ ελ Μάντεμπ: Νέα πρόκληση για τη ναυτιλία και την ασφάλεια της περιοχής
Οι Χούθι κατέλαβαν τα δύο τελευταία νησιά του Στενού Μπαμπ ελ Μάντεμπ, θέτοντας σε κίνδυνο τη μεγαλύτερη ναυτιλιακή οδό του κόσμου και προκαλώντας νέες γεωπολιτικές εντάσεις.
Την περασμένη εβδομάδα, οι αντάρτες Χούθι κατέλαβαν τα δύο τελευταία νησιά που ελέγχονταν από τη διεθνή κοινότητα στο Στενό Μπαμπ ελ Μάντεμπ, το στρατηγικό πέρασμα που συνδέει τη Σαουδική Αραβία με την Υεμένη και αποτελεί τον πιο πολυσύχναστο ναυτιλιακό δρόμο του κόσμου. Σύμφωνα με το ProtoThema, η κίνηση αυτή «σηματοδοτεί την πιο σημαντική προώθηση της οργάνωσης προς τον έλεγχο της κρίσιμης σημασίας ναυτιλιακής οδού».
Η στρατηγική σημασία του Στενού Μπαμπ ελ Μάντεμπ
Το Στενό Μπαμπ ελ Μάντεμπ, με μήκος μόλις 30 χιλιόμετρα και βάθος κάτω των 30 μέτρων, αποτελεί το «πυρήνα» της παγκόσμιας εμπορικής κυκλοφορίας. Κάθε χρόνο διέρχονται πάνω από 20.000 πλοία, μεταφέροντας το 13% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου. Η απώλεια ελέγχου από τις Ηνωμένες Πολιτείες ή τη Σαουδική Αραβία θα σήμαινε την ανάγκη για εκ νέου δρομολόγηση των πλοίων, με άμεσο κόστος χιλιάδων δολαρίων ανά ημέρα.
Πώς έφτασαν οι Χούθι στα νησιά
Οι χουθινοί, που ελέγχουν το μεγαλύτερο μέρος της Υεμένης από το 2014, εκμεταλλεύτηκαν την αδυναμία των δυνάμεων της Σαουδικής Αραβίας να διατηρήσουν μια σταθερή παρουσία στην περιοχή. Η Avgi αναφέρει ότι «οι αντάρτες Χούθι έθεσαν υπό τον πλήρη έλεγχο τους το Στενό Μπαμπ ελ Μάντεμπ», υπογραμμίζοντας τη δυνατότητα τους να κινητοποιούν μικρές ομάδες μαχητών και να χρησιμοποιούν τοπικά σκάφη για ταχείς εισβολές.
Οι αναφορές δείχνουν ότι η κατάληψη έγινε χωρίς μεγάλη αντιστέρηση: τα νησιά, ακατοίκητα και στρατιωτικά αδύναμα, είχαν μόνο μικρή φρουρά από Σαουδική και εμιράτο-αυστραλιανή παρουσία. Οι χουθινοί εγκατέστησαν ραδιοεξοπλισμό, συστήματα παρακολούθησης και μικρές πυροβολικές μονάδες, μετατρέποντας τα σε ελεγχόμενα σημεία παρακολούθησης της κίνησης των πλοίων.
Αντιδράσεις διεθνών παραγόντων
Η διεθνής κοινότητα, ήδη ανήσυχη για τις επιθέσεις των Χούθι σε εμπορικά πλοία, αντιδρά με προειδοποιήσεις. Η Αμερική, μέσω του Υπουργείου Ενέργειας, έχει ήδη εκφράσει «ανησυχία για την ασφάλεια της ναυτιλιακής διέλευσης» και καλεί τα εμπλεκόμενα μέρη να διασφαλίσουν «ασφαλή» διέλευση, όπως υποσχέθηκαν οι ίδιοι οι Χούθι. Η Σαουδική Αραβία, από την πλευρά της, έχει ανακοινώσει ενίσχυση των αεροπορικών και ναυτικών δυνάμεων της, ενώ το Ηνωμένο Βασίλειο και η Γαλλία προετοιμάζουν νέες ποινικές κυρώσεις εναντίον ατόμων που θα εμπλακούν σε επιθέσεις.
Παράλληλα, η Ισλανδία, η Ιαπωνία και η Νορβηγία, που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από το πετρέλαιο που διέρχεται από το Στενό, έχουν ζητήσει από το Διεθνές Ναυτιλιακό Οργανισμό (IMO) να θεσπίσει άμεσες οδηγίες ασφαλείας, προκειμένου να αποφευχθούν ατυχήματα ή περιβαλλοντικές καταστροφές.
Πιθανές επιπτώσεις στη ναυτιλία και στην οικονομία
Η άμεση συνέπεια της κατάληψης είναι η αύξηση των ασφαλιστικών προμηθειών για τα πλοία που διέρχονται από το Στενό. Τα ασφαλιστικά συμβόλαια, ήδη υψηλά λόγω των προηγούμενων επιθέσεων, μπορεί να ανέβουν κατά 20‑30%, όπως προειδοποιούν οι ειδικοί της Lloyd’s Register. Επιπλέον, οι ναυτιλιακές εταιρείες ενδέχεται να αναγκαστούν να προσαρμόσουν τις διαδρομές τους, προσθέτοντας χιλιόμετρα και χρόνο ταξιδιού, γεγονός που θα επιβαρύνει το κόστος των εξαγωγών και εισαγωγών.
Σε οικονομικό επίπεδο, η Αραβική Χερσόνησος κινδυνεύει να υποστεί μείωση των εσόδων από πετρέλαιο, ενώ η Υεμένη, που ήδη αντιμετωπίζει ανθρωπιστική κρίση, μπορεί να εκμεταλλευτεί την κατάσταση για να ενισχύσει την πολιτική της επιρροή στην περιοχή.
Προοπτικές και σενάρια
Οι αναλυτές χωρίζουν τις προοπτικές σε τρία σενάρια. Στο πρώτο, η Σαουδική Αραβία θα επανέλθει με μια εκστρατεία εδάφους-αέρα, επανακτώντας τα νησιά εντός λίγων εβδομάδων, αλλά με σημαντικές απώλειες. Στο δεύτερο, οι χουθινοί θα διατηρήσουν τον έλεγχο τους, μετατρέποντας το Στενό σε «ζώνη υψηλού κινδύνου», με τα πλοία να απαιτούν συνοδική ασφάλεια ή να αποφεύγουν τη διέλευση. Το τρίτο, πιο ακραίο σενάριο, προβλέπει την εμπλοκή του Ιράν, που μπορεί να προσφέρει στρατιωτική υποστήριξη στους Χούθι, ενισχύοντας το γεωπολιτικό άγχος μεταξύ ΗΠΑ‑Σαουδικής και Ιράν‑Ισραήλ.
Ανεξάρτητα από το σενάριο, η κατάσταση υπογραμμίζει τη σημασία της πολυπλοκότητας της Υεμένης ως «πυρήνα αστάθειας» στην περιοχή. Η διεθνής κοινότητα θα πρέπει να αναζητήσει διπλωματικές λύσεις, ενώ παράλληλα να ενισχύσει τις ναυτιλιακές υποδομές και τις μηχανισμούς παρακολούθησης, ώστε να διασφαλίσει ότι η παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα δεν θα διακοπεί.
