Διέξοδος σωτηρίας για δασικά ακίνητα: Όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε

Το νέο «πρόγραμμα σωτηρίας» για δασικά ακίνητα, που δημοσιεύτηκε στα «ΝΕΑ» της Παρασκευής, αποτελεί μια από τις πιο αμφιλεγόμενες πρωτοβουλίες του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Σκοπός του είναι η παροχή νομικής και οικονομικής διέξοδου σε ιδιοκτήτες που βρέθηκαν σε αδιέξοδο μετά τις πρόσφατες αλλαγές στη νομοθεσία δασικής χρήσης.

Τι προβλέπει το πρόγραμμα;

Σύμφωνα με το Ta Nea, η πρωτοβουλία περιλαμβάνει 15 βασικές ερωτήσεις‑απαντήσεις που καλύπτουν όλο το φάσμα της διαδικασίας: από την υποβολή της αίτησης μέχρι την τελική απόφαση των αρμόδιων υπηρεσιών. Οι κύριες προϋποθέσεις είναι:

1. Να αποδείξετε ότι το οικόπεδο είναι πράγματι δασικό, με έγγραφα κτηματολογίου και δασολογίου.
2. Να μην έχετε εκτελέσει παράνομες δασοκομικές ενέργειες μετά το 2022.
3. Να τηρείτε τα όρια χρήσης που ορίζονται από το νέο σχέδιο δασικής προστασίας.

Τα απαιτούμενα δικαιολογητικά

Η In.gr παραθέτει λεπτομερή λίστα εγγράφων: αίτηση σε έντυπο που παρέχεται από το Υπουργείο, αντίγραφα τίτλου ιδιοκτησίας, πιστοποιητικό δασολογίου, αποδεικτικά πληρωμής τυχόν φορολογικών υποχρεώσεων, καθώς και έγγραφα που αποδεικνύουν την έλλειψη ενεργειών δασοκομίας. Επιπλέον, απαιτείται η υποβολή σχεδίου διαχείρισης του οικοπέδου, ο οποίος πρέπει να εγκριθεί από την Περιβαλλοντική Υπηρεσία.

Ποιος μπορεί να επωφεληθεί;

Η διέξοδος στοχεύει κυρίως σε μικρούς και μεσαίους ιδιοκτήτες που κατέχουν δασικά οικόπεδα σε απομακρυσμένες περιοχές. Οι μεγάλες εταιρείες που διαχειρίζονται εκτεταμένες δασικές εκτάσεις εξαιρούνται, καθώς θεωρούνται επαγγελματίες φορείς με δυνατότητα συμμόρφωσης με τις ευρύτερες περιβαλλοντικές απαιτήσεις.

Οικονομικές επιπτώσεις και κίνητρα

Το πρόγραμμα προσφέρει οικονομική ενίσχυση μέσω μειωμένων τελών καταγραφής και δυνατότητας έκπτωσης φόρου κληρονομιάς για το μεταβιβασθέν οικόπεδο. Επιπλέον, οι δικαιούχοι μπορούν να λάβουν επιδοτήσεις για έργα ανασυγκρότησης δασών, όπως φυτεύσεις δέντρων ή δημιουργία οικοσυστημικών ζωνών. Σύμφωνα με οικονομολόγους του Πανεπιστημίου Αθηνών, η κίνηση αυτή μπορεί να δημιουργήσει έως και 150 εκατομμύρια ευρώ ετήσιας προστιθέμενης αξίας στην αγροτική οικονομία, εφόσον οι ιδιοκτήτες αξιοποιήσουν τα οικόπεδα για βιώσιμες δραστηριότητες.

Κριτική και αμφιβολίες

Παρά τα θετικά στοιχεία, η πρωτοβουλία έχει αντιμετωπίσει έντονη κριτική από περιβαλλοντικές οργανώσεις. Η Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος υποστηρίζει ότι η «σωτηρία» μπορεί να γίνει παραβίαση της προστασίας των δασών, εφόσον οι ιδιοκτήτες επιδιώκουν την εμπορική εκμετάλλευση. Επιπλέον, η αδιαφάνεια στη διαδικασία αξιολόγησης των αιτήσεων έχει προκαλέσει ανησυχίες για πιθανή διαφθορά.

Πλαίσιο ευρύτερης πολιτικής

Η κίνηση αυτή εντάσσεται στη γενικότερη στρατηγική της κυβέρνησης για «πράσινη οικονομία», η οποία προβλέπει τη μετατροπή των δασικών εκτάσεων σε πηγή βιώσιμων επενδύσεων. Ταυτόχρονα, το πρόγραμμα συνδέεται με τις ευρωπαϊκές οδηγίες για την ενίσχυση της βιοποικιλότητας και τη μείωση των εκπομπών CO₂, καθώς οι ιδιοκτήτες ενθαρρύνονται να υλοποιήσουν έργα αναδάσωσης.

Τι πρέπει να κάνετε;

Για όσους ενδιαφέρονται να συμμετάσχουν, η διαδικασία ξεκινά με τη λήψη του εντύπου αίτησης από το site του Υπουργείου. Στη συνέχεια, ακολουθεί η συγκέντρωση των παραπάνω εγγράφων και η υποβολή τους στην αρμόδια Περιφερειακή Διεύθυνση Περιβάλλοντος. Η απόφαση συνήθως εκδίδεται εντός 90 ημερών από την ολοκλήρωση της υποβολής. Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν επίσης να ζητήσουν συμβουλευτική από εξειδικευμένους δικηγόρους ή φοροτεχνικούς, ώστε να εξασφαλίσουν τη σωστή συμπλήρωση των εντύπων.

Συμπεράσματα

Η «διέξοδος σωτηρίας» για δασικά ακίνητα αποτελεί ένα σύνθετο εργαλείο που συνδυάζει νομικές, οικονομικές και περιβαλλοντικές διαστάσεις. Ενώ προσφέρει μια πραγματική ελπίδα σε πολλούς ιδιοκτήτες, απαιτεί προσεκτική αξιολόγηση των κινδύνων και των ευκαιριών. Η επιτυχία του προγράμματος θα εξαρτηθεί από τη διαφάνεια της διαδικασίας, την τήρηση των περιβαλλοντικών προϋποθέσεων και την ικανότητα των φορέων να παρέχουν σαφείς οδηγίες στους ενδιαφερόμενους.