Πολύ υψηλός κίνδυνος πυρκαγιάς: Κρήτη και Νότιο Αιγαίο υπό πυρετό προειδοποίησης

Προβλεπόμενος κίνδυνος και γεωγραφική εμβέλεια

Σύμφωνα με την iefimerida, η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας έχει εκδώσει συγκεκριμένο χάρτη πρόβλεψης κινδύνου πυρκαγιάς για τη σημερινή ημέρα, τοποθετώντας τις Περιφέρειες Κρήτης και Νοτίου Αιγαίου στην κατηγορία κινδύνου 4 – πολύ υψηλή. Η ίδια κατηγορία σημαίνει ότι οι καιρικές συνθήκες (υψηλές θερμοκρασίες, ξηρασία, αεράκια) συνδυάζονται με ευαίσθητο βλάστημα, δημιουργώντας ιδανικό έδαφος για την έναρξη και εξάπλωση πυρκαγιών.

Οι προβλέψεις καλύπτουν όλο το νησιωτικό σύμπλεγμα: από τις κεντρικές και δυτικές περιοχές της Κρήτης, μέχρι τα νησιά του Νοτίου Αιγαίου (Σύρος, Πάρος, Νάξος, Ικαρία κ.ά.). Η υψηλή θερμοκρασία του εδάφους, η έλλειψη βροχής τους τελευταίους μήνες και οι ισχυροί αεράκια του βορειοανατολικού τοξιού ενισχύουν τον κίνδυνο.

Αντιδράσεις αρχών και συμβουλές πολιτών

Το To Vima αναφέρει ότι οι αρμόδιες αρχές έχουν ήδη ξεκινήσει εκστρατεία ενημέρωσης: μέσω τοπικών ραδιοφώνων, κοινωνικών δικτύων και ενημερωτικών σημάνων σε τουριστικές περιοχές. Οι πολίτες καλούνται να αποφεύγουν οποιαδήποτε δραστηριότητα που μπορεί να πυροδοτήσει φωτιά, όπως το κάψιμο απορριμμάτων, η χρήση φλογισμένων εργαλείων σε δάση ή αγροτικές εκτάσεις, και η άσκοπη χρήση πυροτεχνήτων.

Συγκεκριμένα, η Πυροσβεστική Υπηρεσία προτρέπει:

• Να μη γίνεται άναμμα τσιγάρων εκτός καθορισμένων περιοχών.
• Να ελέγχονται οι κάτοικοι των εξωτερικών κατοικιών για τυχόν ανεξέλεγκτες φωτιές.
• Να τηρούνται οι διαδρομές εκκένωσης που έχουν οριστεί από τα τοπικά δημαρχεία.

Οι τουρίστες, που αποτελούν σημαντικό τμήμα του πληθυσμού στην Κρήτη και στα νησιά του Νοτίου Αιγαίου, πρέπει να ενημερώνονται για τις περιορισμένες περιοχές πρόσβασης σε παραλίες ή μονοπάτια, όπου η πυρκαγιά μπορεί να ξεσπάσει ξαφνικά.

Προϊστορικό και κλιματική διάσταση

Η τελευταία δεκαετία είδε μια αύξηση των περιπτώσεων υψηλού κινδύνου πυρκαγιάς στην ελληνική χερσόνησο και τα νησιά. Σύμφωνα με έρευνα του Πανεπιστημίου Αθηνών, οι μέσες ετήσιες θερμοκρασίες έχουν αυξηθεί κατά 1,2 °C από το 2000, ενώ οι βροχοπτώσεις το καλοκαίρι έχουν μειωθεί κατά 15 %. Αυτές οι αλλαγές, σε συνδυασμό με την αυξημένη τουριστική κίνηση, δημιουργούν ένα «πυροτεχνικό» περιβάλλον.

Η κλιματική προοπτική προβλέπει ότι οι συνθήκες αυτές θα ενταθούν: οι ειδικοί του Μετεωρολογικού Ινστιτούτου του ΕΜΠ προειδοποιούν ότι το 2027‑2030 μπορεί να φθάσει η ένταση του φαινομένου σε επίπεδο «ακραίας ξηρασίας», με κίνδυνο κατηγορίας 5 να γίνει πιο συχνός.

Πιθανές επιπτώσεις και μέτρα αντιμετώπισης

Η συνέχιση του υψηλού κινδύνου χωρίς επαρκή προληπτικά μέτρα μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές επιπτώσεις: καταστροφή δασών, απώλεια βιοποικιλότητας, ζημιές σε αγροτικές εκμεταλλεύσεις και, κυρίως, απειλή για ανθρώπινες ζωές και τουριστική κίνηση. Το 2022, μια σειρά πυρκαγιών στη Νάξο προκάλεσε ζημιές άνω των 30 εκατομμυρίων ευρώ, ενώ η Κρήτη έχει ιστορικό μεγάλων πυρκαγιών που έχουν καταστρέψει χιλιάδες στρέμματα ελαιόδεντρων.

Για την αντιμετώπιση, οι αρχές προτείνουν:

• Αναβάθμιση του δικτύου παρακολούθησης με δορυφορικά συστήματα και drones.
• Ενίσχυση των εθελοντικών πυροσβεστικών ομάδων με εξειδικευμένο εξοπλισμό.
• Δημιουργία «πυροπροστατευτικών ζωνών» γύρω από κρίσιμες υποδομές (αεροδρόμια, λιμάνια, τουριστικά κέντρα).

Τέλος, η ευρύτερη κοινωνική ευθύνη είναι καθοριστική: η συνεργασία μεταξύ πολιτών, επιχειρήσεων και κρατικών φορέων μπορεί να μειώσει δραστικά τον κίνδυνο. Όπως τονίζει η Γενική Γραμματεία, η πρόληψη «αποτελεί το πιο αποτελεσματικό εργαλείο» για την προστασία του φυσικού πλούτου της χώρας.